قیمت اسکلت فلزی پیچ و مهره ای را دقیق برآورد کنید

در دنیای ساخت و ساز، استفاده از اسکلت فلزی، به عنوان یکی از پرکاربرد ترین روش ها به شدت گسترش یافته است. اتصال قطعات این اسکلت های فلزی به یکدیگر و ایجاد استحکام و پایداری لازم، به سه روش پرچ، جوشی و پیچ ومهره ای امکان پذیر است. از میان این سه روش، روش اتصال پیچ و مهره ای متداول ترین روش بوده و اسکلت فلزی پیچ و مهره ای، امروزه از محبوبیت بسیار بالایی برخوردار است. در این مقاله، به بررسی اسکلت فلزی پیچ و مهره ای، نقش بی بدیل پیچ و مهره ها، مزایای ساخت با این روش، لیست قیمت و عوامل تاثیرگذار بر آن خواهیم پرداخت.

چرا اسکلت فلزی پیچ ومهره ای را انتخاب کنیم؟

یکی از رایج ‌ترین انواع اسکلت فلزی، نوع پیچ و مهره ای است. داشتن مزایای بسیار زیاد این روش، از جمله کیفیت بالای ساخت و اجرای قطعات، تعمیر و اصلاح آسان، امکان استفاده مجدد و هدررفت کمتر مصالح اولیه، آن را به انتخاب اول هر سازنده ای در پروژه‌ های ساختمانی تبدیل کرده است.

اسکلت فلزی پیچ و مهره ای در انواع ساختمان های مسکونی، تجاری، اداری، آموزشی و حتی سوله ‌های قابل ‌استفاده در صنایع مختلف مانند پتروشیمی، هواپیمایی، تولیدی و … مورد استفاده قرار می گیرد. ساخت ساختمان‌ های بلند یا دارای پلان ‌های پیچیده نیز، با این نوع اسکلت بسیار راحت ‌تر است. ویژگی منحصر به فرد اسکلت های پیچ و مهره ای که سبب تمایز آن ها در صنعت ساخت و ساز گشته، ساخت قطعات و تجهیزات این اسکلت ها در محیط کارخانه است. همین موضوع، باعث ثبت مزایای فراوانی در کارنامه کاری این سازه شده است که در ادامه، به بررسی دقیق تر هر یک از این مزایا خواهیم پرداخت.

مزایای اسکلت فلزی پیچ و مهره ای

• سرعت بالای نصب

از آنجا که تمامی قطعات اسکلت پیچ و مهره ای به صورت آماده و با دقت بالا در کارخانه تولید و کنترل شده اند، عملیات نصب در محل پروژه، با سرعت بسیار بالایی انجام می شود. تنها کافیست قطعات را به محل موردنظر حمل نموده و بدون نیاز به فرایندهای زمان بر برشکاری و جوشکاری در محل، با استفاده از پیچ و مهره به یکدیگر متصل شوند.

• نصب بی مزاحمت

نصب به روش پیچ و مهره ای به دلیل عدم نیاز به عملیات برشکاری و جوشکاری، باعث کاهش سر و صدا و مزاحمت برای محیط اطراف خواهد شد، که به ویژه در واحدهای مسکونی و اداری حائز اهمیت است.

• اتصالات به تعداد بی شمار

در این روش، تعداد اتصالات محدودیتی نخواهد داشت و هرگاه سازه نیاز به تغییر یا ارتقاء داشته باشد، اجرای آن به راحتی امکان‌ پذیر است.

• صرفه جویی در هزینه

ساخت اسکلت فلزی به روش پیچ و مهره ای، به دلیل روش اتصال آسان، عدم نیاز به جوشکاری و نیروی کار برای ساخت قطعات در محل نصب و همچنین، عدم پرداخت هزینه برای اجاره طولانی مدت تجهیزات در محل احداث، صرفه جویی هنگفتی در مجموع قیمت سوله صنعتی به دنبال خواهد داشت.

• کیفیت ساخت کنترل شده و تضمینی

در اسکلت فلزی پیچ و مهره ای، تمام مراحل ساخت و مونتاژ قطعات، در محیط کنترل شده کارخانه صورت می گیرد؛ جایی که تجهیزات پیشرفته و امکانات آزمایشگاهی کافی برای اجرای تست های دقیق جوش، رنگ و کنترل ابعادی در اختیار بوده و باعث می شود که قطعات نهایی از نظر کیفیت، ایمنی و انطباق با استانداردهای فنی، کاملاً قابل اطمینان و تضمین شده باشند.

• کنترل دقیق و مطمئن اتصالات

یکی از مهم ترین مزایای اسکات پیچ و مهره ای، کنترل دقیق اتصالات است. تمامی اتصال ها در کارخانه، با رعایت اصول فنی و پس از انجام تست های لازم آماده می شوند و حتی پیچ و مهره های مورد استفاده نیز، از پیش بررسی و آزمایش شده اند تا هنگام نصب در کارگاه، از سلامت و دقت اتصالات، اطمینان کامل حاصل گردد.  
اما در اسکلت های جوشی، امکان کنترل کیفی جوش ها در محل پروژه بسیار دشوار است. معمولاً تست های غیرمخرب به سختی اجرا می شوند و نمی توان کنترل دقیقی روی آن ها داشت؛ مگر پس از اجرای سقف ها که در آن زمان نیز، به دلیل پوشش بتن روی اتصالات، امکان بررسی دقیق روی کیفیت جوش اتصالات وجود نداشته و این موضوع، نگرانی هایی را از بابت کیفیت و دوام سازه ایجاد می کند.

قیمت اسکلت فلزی پیچ و مهره ای

اسکلت های فلزی پیچ و مهره ای، در ابعاد مختلف، باتوجه به ابعاد زمین مورد نصب، قابل ساخت و اجرا هستند. قیمت این سازه ها به ازای هر متر مربع محاسبه می شود. قیمت تمام شده اسکلت فلزی یک ساختمان، رابطه مستقیمی با مقدار آهن آلات مصرفی در هر متر مربع دارد؛ که این مقدار، بسته به نوع طراحی و شرایط پروژه، معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم بر متر مربع و حتی بیش از آن متغیر است. عواملی مثل سطح زلزله خیزی منطقه، پیچیدگی های معماری، نوع کاربری سازه و سایر پارامترهای فنی، همگی در تعیین این عدد تاثیرگذار بوده و درآخر، میزان فولاد مصرفی و هزینه نهایی را مشخص می کنند. حال باتوجه به اینکه در سال ۱۴۰۴ قیمت ساخت و نصب هر کیلوگرم حدوداً ۷۰ هزار تومان است، پس اگر یک اسکلت فلزی حدودا ۷۰ کیلوگرم بر هر مترمربع وزن داشته باشد، قیمت ساخت و نصب هر متر مربع، برابر با ۴ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان خواهدبود.

چه عواملی بر قیمت اسکلت فلزی پیچ و مهره ای تاثیر گذار هستند؟

 بخشی از قیمت اسکلت فلزی پیچ و مهره ای را عوامل مختص پروژه و بخشی را شرایط روز جامعه تعیین می کند اما باید دید که اثر گذاری هر یک از این عوامل در قیمت نهایی سازه چگونه و چقدر است. در ادامه، این موارد را با هم مرور خواهیم کرد که تا به برآورد دقیق تری از قیمت اسکلت فلزی پیچ و مهره دست پیدا کنیم.

۱. طرح و حجم پروژه

یکی از اصلی‌ ترین عوامل در تعیین قیمت یک پروژه، طرح سازه آن بر اساس کاربری و برآورد حجم پروژه است. هرچه قطعات سازه، طرح ‌های ویژه‌ تر یا ابعاد خاص ‌تری داشته باشند که به ساخت سفارشی یا انجام اتصالات پیچیده‌ تر منجر شود، مطمئنا هزینه ساخت و اجرای سازه بیشتر خواهد شد.

در این بخش، اعضای اصلی سازه تعیین و طرح و جزئیات مقاطع مشخص می ‌شوند. نوع اتصالات سازه هایی که اتکایی یا اصطکاکی هستند و نوع و تعداد پیچ و مهره، بر اساس استاندارد ASTM و DIN معین شده و سپس در نقشه‌ های کارگاهی، به کارخانه ساخت و مجری سازه ارائه خواهند شد.

به عنوان مثال، پیچ‌ هایی که در این نوع اتصالات به کار می‌ روند را می ‌توان به دو نوع پیج معمولی و پیچ مقاوم تقسیم کرد:

• پیچ معمولی : این نوع پیچ را معمولا به اسم A307 نشان می‌ دهند که قطری بین ۱۲ تا ۳۶ میلی ‌متر داشته و تنها در اتصالات اتکایی، آن هم در سازه‌ های سبک و خرپای کوچک مورد استفاده قرار می گیرند.
• پیچ مقاوم :  این نوع پیچ که در طول فرایند ساخت، عملیات مقاوم ‌سازی بر روی آن انجام می‌شود، مقاومت برشی و کششی یکسانی داشته و معمولا با انواع A325 ، A490 و A449 برای کاربرد های متفاوت مورد استفاده قرار می گیرد. اندازه متداول پیچ مقاوم معمولا بین ۱۸ تا ۳۸ میلی‌ متر است و برای ساختمان‌های گوناگون حتی با کاربری سنگین نیز کاربرد دارد.

۲. وزن فولاد مصرفی در پروژه

مهندس سازه، با توجه به طراحی پروژه و وزن قطعات بر اساس ابعاد (به تن)، وزن کلی پروژه، آهن و قطعات فولادی مصرفی در آن را برآورد کرده که بر اساس آن می‌ توان قیمت اسکلت را تعیین کرد. در این مرحله، برای محاسبه قیمت، قطعات و پیچ و مهره ها در هر طبقه سنجیده می ‌شوند؛ سپس طول و ضخامت، با استفاده از وزن مخصوص به قیمت تبدیل خواهند شد.

 ۳. فرم معماری و ارتفاع طبقات

فرم کلی سازه و میزان ارتفاع هر طبقه، از دیگر عوامل مهم در تعیین هزینه اسکلت فلزی هستند. اگر فرم معماری ساختمان پیچیده، یا دارای نماهای خاص، کنسول ها و شکست های حجمی باشد، طراحی اسکلت نیز زمان بر و پیچیده تر می شود. همچنین، افزایش ارتفاع طبقات، باعث می شود که ستون ها بلندتر و مقاطع مورد استفاده سنگین تر شوند تا بتوانند بارهای محوری و جانبی را به خوبی تحمل کنند؛ که این موضوع، هم بر میزان فولاد مصرفی و هم بر هزینه اجرای سازه تأثیر مستقیم دارد. در ساختمان های مرتفع، به خصوص در مناطق بادخیز یا زلزله خیز، این موضوع اهمیتی دوچندان پیدا می کند.

۴. وضعیت خاک منطقه مورد اجرا

نوع و کیفیت خاک زمین احداث، مستقیماً بر طراحی فونداسیون و در نتیجه بر قیمت اسکلت تأثیرگذار است؛ موضوعی که در پروژه های مختلف، مخصوصاً سوله سازی تهران، به دلیل تنوع بالای جنس خاک در مناطق مختلف شهر اهمیت ویژه ای دارد و بررسی وضعیت آن، از طریق مطالعات ژئوتکنیک پیش از طراحی سازه صورت می گیرد. در مناطقی با خاک سست، ماسه ای یا رسی ضعیف، مقاومت زمین برای تحمل بارهای سازه پایین است و باید از فونداسیون های خاص تر مانند پی های گسترده، شمع کوبی یا حتی میکروپایل استفاده شود. این نوع فونداسیون ها، نه تنها هزینه بیشتری دارند، بلکه نیاز به اتصالات دقیق تری بین اسکلت و فونداسیون خواهند داشت.

۵. میزان زلزله خیزی منطقه مورد اجرا

یکی از مهم ترین پارامترهای طراحی اسکلت فلزی پیچ و مهره ای، سطح خطر زلزله در منطقه احداث پروژه است. در مناطقی با خطر زلزله بالا (مانند نواحی جنوب، شمال و غرب ایران)، سازه باید به گونه ای طراحی شود که بتواند در برابر نیروهای جانبی ناشی از زلزله مقاومت خوبی از خود نشان دهد. این موضوع، مستلزم استفاده از مقاطع قوی تر، اتصالات مقاوم تر و در برخی موارد، سیستم های مقاوم جانبی مثل بادبند یا دیوار برشی فلزی است؛ که تمامی این موارد، باعث افزایش وزن و قیمت اسکلت فلزی خواهندشد.

۶. قیمت روز آهن و فولاد

در مقایسه با سایر عوامل موثر بر قیمت اسکلت فلزی پیچ و مهره ای، قیمت روز آهن و به‌ تبع آن قیمت روز فولاد، بر برآورد قیمت پروژه ساختمانی تاثیر بیشتری خواهد داشت. از آن جایی که قیمت آهن با نوسانات دلار رابطه مستقیم دارد، می‌توان آن را به عنوان عاملی خارج از اختیار سازنده دانست.

پس از تعیین وزن پروژه و فولاد مصرفی با توجه به نوع قطعات و قیمت منحصر به ‌فرد هر کدام، شرکت سازنده به‌ ازای هر متر مربع، قیمت پروژه را تعیین خواهد کرد.

۷. ساخت قطعات در کارخانه

به‌ دلیل این که قطعات اسکلت فلزی پیچ و مهره ای تماما در کارخانه ساخته می‌ شوند، با توجه به طرح قطعات، ابعاد و فناوری ساخت، قیمت آن ها نیز متفاوت خواهد بود. قطعات سازه، در کارخانه و پیش از ارسال رنگ‌ آمیزی می ‌شوند؛ حال اگر با توجه به شرایط خاص پروژه، مانند ویژگی ‌های جغرافیایی یا کاربری خاص، به استفاده از رنگ، پرایمر یا عایق ویژه ای نیاز باشد، قیمت آن نیز، به تبع بالاتر خواهد رفت.

۸. بارهای زنده ناشی از کاربری طبقات اسکلت

یکی از عوامل اصلی مؤثر بر طراحی و قیمت اسکلت فلزی، بارهای زنده ای است که به دلیل نوع کاربری ساختمان بر طبقات وارد می شود. این بارها، شامل وزن افرادی که از فضا استفاده می کنند، تجهیزات، اثاثیه و حتی ماشین آلات سنگین (در ساختمان های صنعتی) است. برای مثال، بار زنده در ساختمان های مسکونی، معمولاً بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم بر متر مربع است؛ اما در فضاهای تجاری، بیمارستانی یا صنعتی، می تواند به ۵۰۰ کیلوگرم یا بیشتر هم برسد. هرچه بار زنده بیشتر باشد، اعضای باربر مانند تیرها و ستون ها باید قوی ‌تر و مستحکم تر طراحی شوند، که به معنای افزایش مصرف فولاد و بالا رفتن هزینه ساخت اسکلت است.

۹. فواصل بین ستون های اسکلت فلزی

فاصلۀ بین ستون ها، نقشی کلیدی در تعیین حجم فولاد مصرفی دارد. هرچه فاصله بین ستون ها بیشتر باشد، تیرها باید طول بیشتری را بدون تکیه گاه طی کنند و در نتیجه برای تحمل بار، نیاز به مقاطع قوی تر و سنگین تری خواهندداشت. معمولاً، فواصل استاندارد بین ستون ها، بین ۴ تا ۷ متر در نظر گرفته می شود؛ اما در پروژه هایی که طراحی خاص یا کاربری متفاوت دارند، ممکن است این فاصله افزایش پیدا کند. افزایش دهانه ها نیز، باعث بالا رفتن وزن تیرها و سخت تر شدن اتصالات می شود، که مستقیماً بر قیمت نهایی اسکلت پیچ و مهره ای تأثیرگذار است.

۱۰. دستمزد ساخت

نیروی انسانی که برای ساخت سازه استخدام می‌ شوند، معمولا به‌صورت روزمزد حقوق دریافت می‌ کنند. پس هرچه فرایند ساخت و اجرای اسکلت سریع‌ تر انجام شود، هزینه دستمزد نیز کم تر خواهد بود.

۱۱. اجرت نصب پروژه

اجرت نصب پروژه، به استخدام پیمانکار و مهارت و سابقه وی بستگی دارد؛ اما با توجه به این که کار نصب و اجرای سازه اسکلت فلزی پیچ و مهره ای نسبت به سایر سازه‌ ها سریع تر انجام می شود، در نتیجه اجرت بالاتری نیز نخواهد داشت.

۱۲. هزینه‌ های جاری

هزینه ‌هایی مانند حمل ‌و نقل اجزا و قطعات اسکلت فلزی به محل پروژه که به دوری و نزدیکی کارخانه بستگی دارد، هزینه ایاب ‌و ذهاب، رعایت شرایط استاندارد ایمنی در محل پروژه، بیمه کارگران، هزینه غذا و … نیز به مجموع هزینه ها اضافه خواهند شد.

کلام آخر

اسکلت فلزی پیچ و مهره ای، به عنوان یکی از روش ‌های پرکاربرد در صنعت ساخت و ساز، توانسته است با مزایای بسیاری که ارائه می ‌دهد، جایگاه ویژه‌ ای در بازار به دست آورد. با سرعت بالا در ساخت قطعات در داخل کارخانه، کاهش مزاحمت در فرآیند نصب، عدم محدودیت در تعداد اتصالات و کاهش هزینه‌ های کلی پروژه، این روش جایگزینی مناسب برای اسکلت ‌های جوشی و سایر روش‌های اتصال محسوب می شود.

 با تمام این ویژگی‌ ها، اسکلت فلزی پیچ و مهره ای در انواع ساختمان ‌ها از مسکونی گرفته تا صنعتی و تجاری، مورد استفاده قرار گرفته و با ارائه گزینه‌ های مختلف در ابعاد و اندازه‌ ها، توانسته است نیاز های گوناگون صنعت ساخت و ساز را برطرف نماید.